domingo, 28 de novembro de 2010

O que queda é o amor

Francisco Fernández del Riego, Lourenzá, 1913 - Vigo, 2010

Malores leulle o derradeiro artigo. Enrique ía todos os días a acompañalo á hora de comer. Nancy estaba alí, sempre. E Pichi, Miguel, Rafa ... E os traballadores e traballadoras de Fundación Penzol, a súa casa: Marián, Benito, o outro Miguel, que lle levaba os recados e os paquetes, Reme, que ao final lle pasaba os textos a máquina, cando xa case non vía e tiña que mecanografar ao tacto ... E os amigos que o ían visitar ... E os libros, o xaruto despois de comer, unha fechiña de whisky, a música? Marchabamos para Cuba, para México, para Bos Aires e preguntabámoslle: «¿Que queres que traiamos, Paco?». E don Paco sempre respostaba o mesmo: papeis ...

Papeis para a Penzol. Papeis para a memoria do que somos. Libros, cartas, documentos. Testemuños do galeguismo e da cultura de noso, porque «as cousas existen se sabemos delas, se sabemos logo transmitilas, explicalas, documentalas diante das novas xeracións, diante do mundo que queira saber de nós». A iso dedicou a vida: a saber de nós, a construír o edificio común, mesmo nalgún momento a evitar que o edificio soñado se derrubase, estragado pola furia e a barbarie.

Non quero escribir, nin do intelectual nin do editor, nin do xornalista, nin do escritor, nin do académico? Méritos abondo hai no seu currículo, que xa outros glosaron. Tampouco é a primeira vez que escribo de don Paco: Francisco Fernández del Riego. Quero lembralo dende a súa dimensión humana e dende o afecto: aquel pulo contaxioso, xigantesco, que empuxaba, arrastraba, prendía o lume do entusiasmo (e da esperanza) mesmo no medio da fraqueza. Repasade a correspondencia entre el e Carballo Calero, cando preparaban a Historia da literatura galega , texto a texto, libro a libro, recuperando documentos de onde case que non os había. Lembrade as horas de dedicación á biblioteca e arquivo da Fundación, dende a súa creación en 1963 ata xaneiro deste mesmo ano, cando xa non lle quedaban máis forzas. Dedicación desinteresada e sen retribución ningunha. Pensade se sería posible a obra de Álvaro Cunqueiro, afastado en Mondoñedo nos anos 50, sen os ánimos, consellos, aguilloamento entusiasta do seu amigo da Lourenzá. Valorade as miles de páxinas escritas, iniciativas institucionais como a creación do Día das Letras Galegas, a ponte aberta cos exiliados, o estímulo constante ás novas xeracións ...

Pídolle prestado o título deste artigo ao amigo Agustín Fernández Paz: «O único que nos queda é o amor». Neste caso non é o único. O amor é sementeira. O amor é contaxioso, o auténtico combustible que alimenta a vida, a esperanza, o futuro que soñamos (porque antes o soñaron os pais e os avós), ao que non renunciamos. No currículo de don Paco o amor a Galicia, á causa da liberdade, aos amigos, ás novas xeracións, éncheo todo, coma un río caudaloso que nos vivifica. Paseniñamente, estamos a despedir unha xeración irrepetible. Somos o que soñamos. A vida dos seres humanos está feita dos soños, gustaba de dicir Cunqueiro, parafraseando a Shakespeare. A Galicia moderna é o froito desta vizosa semente.

[Artigo de Víctor F. Freixanes, publicado en La Voz de Galicia o 28 de novembro de 2010, dous días despois do pasamento de Del Riego.

Moi fermosas estas palabras de Freixanes na súa lembranza de Francisco Fernández del Riego.
Fermosas e certas.
Porque, tal como di Freixanes, a semente da xente que loitou por Galicia en tempos tremendamente difíciles, é coma un río caudaloso que nos vivifica. Somos o que soñamos]

Sem comentários:

Enviar um comentário