terça-feira, 24 de agosto de 2010

Carta a un crego xesuíta

Rimini 20 de xaneiro de 1920, Roma 31 de outubro de 1993


Meu querido Padre, vostede pídeme algunhas notas sobre a concepción espiritual do meu mundo cinematográfico.
Non é doado contestar a esta pregunta, porque nunca me plantexei desenvolver nas miñas películas unha concepción particular da vida.
Podería alegar unicamente isto: son un home, coma tantos outros, que está a vivir a súa propia experiencia, un home que mira con humildade as cousas que o rodean, con respecto, cunha curiosidade inxenua e sobre todo con amor. Deste amor nacen a tenrura e a piedade que sinto por todas aquelas criaturas que vou encontrando. Non son pesimista, nin quero selo, pero as miñas preferencias inclínanse por aqueles que máis sofren, que son vítimas da maldade, da inxustiza e do engaño.
Non me sinto quen de condenar a ninguén, pero gustariame poder axudar a todos co mundo das miñas intuicións e co don das miñas experiencias. As criaturas das miñas películas naceron destes contactos humanos, das voces que escoito e que recollo dentro e fóra de min, dunha profunda necesidade de contestar, sen traizoar as súas esperanzas.
Se cadra o meu mundo espiritual reside xustamente nese desexo instintivo de facer o ben a quen soamente coñece o mal, de non deixar a ninguén sumido na desesperación, en procurar que os demais vexan sempre unha esperanza, a posibilidade dunha vida mellor, en descubrir en todos, mesmo nos máis malvados, un núcleo de bondade e de amor.
No desenvolvemento destes temas profundamente humanos e comúns, atópome con frecuencia fronte a sofrementos e desventuras que superan os límites da nosa propia capacidade. É neses momentos cando nace a intuición e a fe nos valores que trascenden a nosa natureza. Xa non me son suficientes o inmenso mar e o ceo afastado que tanto amo nas miñas películas: alén do mar e do ceo, mesmo a través dunha angustia ou da dozura dunha bágoa, pódese entrever a Deus, o seu amor, a súa graza, non precisamente coma un arrebato de fe teolóxica, senón coma unha profunda esixencia da alma.
Soamente así me parece que son honrado con aqueles que sofren, e que non traiciono con humanas divagacións -soamente ricas en promesas e cálculos- aos que sempre foron mallados na vida, explotados, maldicidos, desgraciados.
Cando nas miñas películas, a carga lírica da inspiración que sempre é un acto de amor, me permite esbozar un sorriso ante un rostro en bágoas, tenderlle unha man a quen está a piques de caer na perdición, indicarlle o camiño a quen se perdeu por todos os camiños, ofrecer un ideal a quen soamente soñou con pantasmas; cando consigo descubrir as aventuras da vida e os seus engaños, teño a sensación de que non traicionei a ninguén, de que fixen o ben, non soamente aos demais, senón tamén a min mesmo.
As miñas películas non se basean na lóxica dun guión, senón nunha dimensión do amor: non se perden na polémica que non admito, e tampouco non se definen nunha mensaxe que non me sinto capacitado de impoñer aos demais.

Lo Sceicco Bianco, I Vitelloni, La Strada, Il Bidone, Le Notti di Cabiria naceron dunha soa paternidade. Neste sentido poden considerarse iguais e distintas.
Cabiria, a miña última criatura, igualmente fráxil, desafortunada e tenra, despois de tantas desventuras e o fracaso do seu inxenuo soño de amor, segue a crer no amor e na vida. Unha explosión lírica en clave musical, unha serenata cantada no bosque, fecha a miña última película, inzada de traxedia, porque malia todo, Cabiria leva no seu corazón o segredo dunha graza descuberta. Non é cousa de teimar en definir a natureza desta graza: resulta máis amable deixar a Cabiria a dita de dicirnos se esta graza é o encontro con Deus.
Confío ás miñas propias películas, querido Padre, a resposta á súa pregunta sobre a concepción espiritual do meu mundo artístico.

Carta do ano 1957 de Federico Fellini a Charles Reinert, xesuíta suízo. Son deses textos que te fan "vibrar", sentir. En concreto, neste párrafo: "Cando nas miñas películas, a carga lírica da inspiración que sempre é un acto de amor, me permite esbozar un sorriso ante un rostro en bágoas, tenderlle unha man a quen está a piques de caer na perdición, indicarlle o camiño a quen se perdeu por todos os camiños, ofrecer un ideal a quen soamente soñou con pantasmas; cando consigo descubrir as aventuras da vida e os seus engaños, teño a sensación de que non traicionei a ninguén, de que fixen o ben, non soamente aos demais, senón tamén a min mesmo."

E tamén neste:
"Se cadra o meu mundo espiritual reside xustamente nese desexo instintivo de facer o ben a quen soamente coñece o mal, de non deixar a ninguén sumido na desesperación, en procurar que os demais vexan sempre unha esperanza, a posibilidade dunha vida mellor, en descubrir en todos, mesmo nos máis malvados, un núcleo de bondade e de amor. "


Curiosamente, esta última frase ("en descubrir en todos, mesmo nos máis malvados, un núcleo de bondade e de amor") coincide co que pensaba Castelao, segundo testemuños de Otero Pedrayo e segundo se ve nas seguintes palabras da súa irmá Teresa:

"Así como recoñecen del a arte que tiña, como artista e todo iso, quero que recoñezan a súa bondade, que para min era a virtude máis grande que tiña, a de ser bo.
Era, sen dúbida, o mellor valor que tiña, para min e para todos, a bondade ... El dicía: que non había ninguén tan malo que non tivese algo bo, e ninguén tan bo que non tivese algo malo. Téñollo oído dicir moitas veces."


Unhas testemuñas sobre Castelao(as da súa irmá Teresa, as de Otero Pedrayo e outras) que recollín neste
post.
A de Fellini ... unha "lettera" moi fermosa.

Sem comentários:

Enviar um comentário